Türkiye’nin ilaç ihracatı 2025 yılında yaklaşık 2,46 milyar dolara yükselirken, ülkenin Türkmenistan’a ilaç ve eczacılık ürünleri ihracatı 15,6 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Küresel ölçekte ilaç tedarik zincirlerinin güvenilirliği her geçen gün daha fazla önem kazanırken, Orta Asya’da faaliyet gösteren eczanelerin uluslararası üretici ve distribütörlerle geliştirdiği ilişkiler de öne çıkıyor.
Türkmenistan’da hizmet veren Sapaly Zaman Pharmacy’nin yöneticisi Maysa Meredova, ilaç tedarikinin sürdürülebilir olmasının yalnızca ürünlerin temin edilmesine değil; etkin stok yönetimine, uluslararası iş birliklerine ve sağlam bir operasyonel altyapıya dayandığını ifade ediyor.
İlaç sektöründe üretim gücü kadar ürünlerin hastalara güvenli ve zamanında ulaştırılması da büyük önem taşıyor. OECD tarafından Eylül 2026’da yayımlanan Strengthening the EU's Medical Supply Chains raporunda, küresel ilaç tedarikinde üretim bağımlılıkları, arz kesintileri ve veri paylaşımındaki yetersizliklerin yol açtığı risklere dikkat çekiliyor.
Türkiye, gelişen ilaç üretim kapasitesi ve genişleyen ihracat ağı sayesinde bölgesel tedarik ilişkilerinde etkin bir rol üstleniyor. Dünya Bankası’nın WITS veri tabanında bulunan 2025 yılı dış ticaret verilerine göre, Türkiye’nin ilaç ve eczacılık ürünleri ihracatı yaklaşık 2,46 milyar dolar oldu.
Uluslararası ilaç ticaretindeki bu yoğunluk, eczane işletmeciliğinde tedarik planlaması, stok takibi ve hasta memnuniyetinin eş zamanlı olarak yönetilmesini zorunlu kılıyor. Türkmenistan’daki Sapaly Zaman Pharmacy’nin yöneticisi Maysa Meredova, ilaçların kesintisiz biçimde temin edilmesinde üreticiler, distribütörler, hekimler ve eczaneler arasındaki koordinasyonun kilit rol oynadığını söylüyor.
Meredova’nın yöneticilik tecrübesi, söz konusu süreçlerin ticari başarı ve hizmet kalitesi üzerindeki etkisini somut biçimde ortaya koyuyor.
Eczane Yönetiminde Operasyonel Verimlilik Öne Çıkıyor
Geleneksel eczane yönetiminde ürün tedariki ve satış faaliyetleri öncelikli olurken, günümüzde finansal performansın ölçülmesi, personel organizasyonu, hasta ilişkileri ve stok planlaması daha entegre bir yönetim modelini gerekli kılıyor. Özellikle farklı ülkelerden ilaç temin eden işletmeler için ürünlerin son kullanma tarihlerinin izlenmesi, stok miktarlarının doğru biçimde belirlenmesi ve tedarikçilerle düzenli iletişim kurulması operasyonların aksamadan sürdürülmesi açısından önem taşıyor.
2021’den bu yana eczane yönetiminde görev yapan Maysa Meredova’nın çalışmalarında da bu başlıklar belirleyici konumda bulunuyor. Günlük operasyonların yanı sıra personelin görev dağılımını ve iş akışını yöneten Meredova, satış performansının ve finansal sonuçların düzenli şekilde izlenmesine dayalı bir işletme modeli uyguluyor.
Stratejik pazarlama çalışmaları ile hekimlerle kurulan mesleki iş birliklerinin ardından, yönettiği eczanenin günlük cirosu 6 bin dolardan 34 bin dolara çıktı. Yaklaşık yüzde 467 oranındaki bu yükseliş, işletmenin ticari büyümesini gösteren önemli verilerden biri olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası İlaç Tedarikinde Güvenilir İş Birlikleri
İlaç tedarik zincirinde farklı ülkelerdeki üreticilerle çalışmak ürün çeşitliliği bakımından fırsat yaratırken, kalite güvencesi, teslimat planlaması ve mevzuata uyum konularında titiz bir koordinasyonu gerekli kılıyor. Avrupa Birliği’nin kritik ilaçlarla ilgili çalışmalarında da tedarikçi çeşitliliğinin artırılması ve uluslararası ortaklıkların geliştirilmesi, arz güvenliğini güçlendiren temel yaklaşımlar arasında yer alıyor.
Türkmenistan’ın önde gelen ilaç distribütörlerinden biriyle sürdürülen iş birliğinin koordinasyonunda görev alan Maysa Meredova, uluslararası tedarikçilerle ilişkilerin yönetilmesinde de sorumluluk taşıyor. Berlin-Chemie, KRKA ve Hindistan merkezli Oxford Laboratories Pvt. Ltd.
gibi ilaç şirketleriyle eczane adına sürdürülen ticari bağlantılar, çalışmaların uluslararası niteliğini ortaya koyuyor. Tedarik süreçlerinde ürünlerin bulunabilirliğinin denetlenmesi, satın alma planlarının hazırlanması ve stokların yönetilmesi, Meredova’nın sorumluluklarının önemli bir bölümünü oluşturuyor.
Uluslararası iş birliklerinin ilaç tedarikindeki önemine vurgu yapan Meredova, değerlendirmesini şu ifadelerle tamamladı: “Tedarik zincirinin her halkası, hastaya ulaşan ürünün güvenliğini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle stok yönetimini ve tedarikçi ilişkilerini şeffaf, planlı ve düzenli biçimde yürütmeye özen gösteriyoruz.
Bölgedeki sağlık hizmetlerinin kalitesi, uluslararası tedarik zincirlerinin güçlü kalması ile doğru orantılı ilerliyor”.
